Een paleis vol herinneringen.
Het Koninklijk Paleis opent haar deuren als Geheugenpaleis, een unieke, interactieve ervaring over verbinding, dementie en het beste wat mensen voor elkaar kunnen zijn.
3 jul – 16 aug
Koninklijk Paleis, Brussel
Waarom het Geheugenpaleis?
Deze wandeling door de Spiegelzaal haalt de ‘schaduwbetrokkenen’ uit de schaduw. Dementie raakt niet alleen de persoon zelf, maar ook de nabije omgeving. 70% van de mensen met dementie woont nog thuis en wordt verzorgd door naasten. De aandoening treft op die manier drie keer zoveel omgevingspersonen dan mensen met dementie: familie, vrienden, mantelzorgers, hulpverleners, collega’s, buren, …
Ondanks de lastigheden van de aandoening blijft een kwaliteitsvol leven vaak nog mogelijk. Communicatie met mensen met dementie kan moeilijk en zwaar zijn. Toch kunnen we de schaduwbetrokkenen ook bekijken als ‘verborgen hulpbronnen’. De omgevingspersonen zijn niet alleen dragers van last, maar vooral makers van verbinding. Ook in bijzonder uitdagende omstandigheden.
We kunnen de focus verschuiven van verbindingen tussen hersencellen naar verbindingen tussen mensen. Dementie is meer dan geheugenverlies, er is ook communicatieverlies. Goede communicatie ontstaat in resonantie: meebewegen op het ritme van de ander.
In de schommelende beweging kan rust en afstemming ontstaan. Het zou mooi zijn om generaties dichter bij elkaar te brengen en te verrijken door bijvoorbeeld elk kind minstens één keer de kans te geven op een positieve ontmoeting met een onbekende oudere.
De ervaring in de Spiegelzaal nodigt uit om elkaar te spiegelen en ons eigen geheugenpaleis te maken. In afwachting van de wonderpil blijft de medemens het beste medicijn.
Een wandeling die blijft nazinderen
Doorheen de Spiegelzaal van het Koninklijk Paleis word je uitgenodigd om samen kleine, krachtige dingen te doen. Dingen die vanzelfsprekend lijken, maar dat soms niet meer zijn. Een gebaar. Een blik. Een moment van echte aandacht.
De interventies die je onderweg tegenkomt zijn wetenschappelijk onderbouwd en menselijk van aard. Ze zijn bedoeld voor iedereen, of dementie je leven al heeft geraakt of nog niet. Want dit project gaat over de mens achter de aandoening. Over verbinding die mogelijk blijft, ook als woorden tekortschieten.
Breng bij voorkeur iemand mee die je dierbaar is.
De locatie: de Spiegelzaal van het Koninklijk Paleis
De Spiegelzaal van het Koninklijk Paleis is geen toevallige keuze. Ze is de ideale setting om zichtbaar te maken wat verbinding in de kern betekent: mensen die zich afstemmen op elkaar, die elkaars ritme voelen, die even in hetzelfde moment leven.
Een geheugenpaleis is van oudsher een mentale route langs vertrouwde plekken. Voor het eerst draaien we die techniek om. Niet als individuele oefening, maar als gedeelde ervaring. Niet om informatie op te slaan, maar om mensen dichter bij elkaar te brengen.
De Spiegelzaal is normaal enkel toegankelijk tijdens de zomermaanden. Dit jaar opent ze haar deuren met een bijzondere bestemming, als ruimte voor verbinding, verbeelding en verwondering.
De twee grondleggers van verbinding, verbeelding en verwondering
Het Geheugenpaleis is het resultaat van meer dan tien jaar samenwerking tussen wetenschap en kunst. Tussen woord en vorm. Tussen Dr. Kasper Bormans en het creatieve duo van Unik-ID.
Dr. Kasper Bormans
Dr. Kasper Bormans promoveerde aan de KU Leuven over dementie en is verbonden aan Universiteit Maastricht, waar zijn onderzoek zich richt op verbeelding, verbinding en verwondering in de communicatie met ouderen en mensen met dementie. Hij is auteur van inspirerende boeken zoals Tijd maken voor mensen met dementie en Schommelen op het ritme van mensen met dementie. In 2024 ontving hij voor zijn baanbrekend werk van Zijne Majesteit de Koning der Belgen de adellijke titel van baron.
Unik-ID
Unik-ID vertaalt menselijke verhalen naar krachtige, visuele ervaringen. Hun overtuiging is dat de omgeving de mens maakt en dat we die omgeving bewust kunnen transformeren in ondersteunende, inspirerende en vooral verbeeldende ruimtes. Hun projecten brengen mensen samen, met kunst als verbindende factor. Het collectief bestaat uit Sven en Christelle. In hun werk laten ze zich vaak leiden door de kwetsbaarheid en de weerbaarheid van de menselijke geest. Zo zetten ze in 2021 een grote muts op het Atomium om aandacht te vragen voor mentale gezondheid.
Wat mensen zeggen
In afwachting van de wonderpil is de medemens het beste medicijn.
— Dr. Kasper Bormans, baron, onderzoeker dementie
Meer dan 125.000 bezoekers worden verwacht. Na de opening vullen we deze ruimte aan met hun woorden.
Breng bij voorkeur iemand mee die je dierbaar is
Het Geheugenpaleis kan je op jezelf bezoeken, maar wint aan betekenis wanneer je de ervaring deelt, met een partner, een ouder, een kind, een vriend. Met iemand van wie je houdt, of iemand die je al te lang niet echt hebt gezien.
De Spiegelzaal van het Koninklijk Paleis opent haar deuren op 3 juli 2026. Zes weken lang verwelkomt ze iedereen, of dementie je leven al heeft geraakt of nog niet.
3 juli – 16 augustus 2026
Koninklijk Paleis – Paleizenplein 1, 1000 Brussel
Toegankelijk voor iedereen
Dit project ontstond dankzij mensen en organisaties die geloven dat wetenschap pas telt als ze mensen raakt. Wij zijn hen dankbaar.
